14 می

قسمت چهارم: طراحی کسب‌و‌کار چه چیزی نیست؟

در قسمت‌های قبلی در مورد تعریف طراحی کسب‌و‌کار گفتیم. ولی بهتر است بدانید طراحان کسب و کار، توسعه دهندگان کسب و کار نیستند! طراحان کسب و کار مدیران محصول نیستند! طراحان کسب و کار مشاور مدیریتی نیست!
حال ببینیم طراح کسب و کار چه کسی است و چه کمکی به کسب و کار ما می‌کند ؟

برای دیدن بقیه قسمت‌ها به این لینک مراجعه کنید.

طراحی کسب‌و‌کار مشاوره مدیریتی (management consulting) نیست.

مشاوران مدیریتی بر روی چالش‌های کسب‌و‌کار کار می‌کنند و از ابزار‌های آن استفاده می‌کنند ولی روش‌ها و طرز فکر آن‌ها به طور معمول جور دیگری فکر می کنند. یعنی چه؟ یعنی آن‌ها کسب‌و‌کار محور هستند (یعنی سود محور)، از گنگ‌بودن دوری می‌کنند (و از این رو افراطی فکر می‌کنند)، به فاز کشف زمان کوتاهی را اختصاص می دهند (طراحان کسب‌و‌کار از آن لذت می‌برند)، و منابع زیادی را برای یافتن بهترین پاسخ‌ها مصرف می‌کنند. آن‌ها از ابزار‌های تجاری و تفکر استقرایی استفاده می‌کنند.

طراح کسب‌و‌کار در مواجهه با چالش‌های بزرگ دست‌ و‌ پا‌گیر بسیار بهتر عمل می کند ( به عنوان مثال چالش هایی از قبیل مدل‌های محتمل حمل‌و‌نقل در سال ۲۰۳۰ چگونه هستند و مدل کسب‌و‌کار آن‌ها چه شکلی خواهد بود). مشتری محور است، ابهام را می‌پذیرد، در تیم‌های میان‌شاخه‌ای با دیگر طراحان کار می‌کند، نمونه‌های اولیه ملموس خلق می‌کند و برای اعتبار‌سنجی فرضیه‌های کسب‌و‌کار و ارزش پیشنهادی، تست‌هایی را به کار می‌گیرند.  به طور معمول، طراحان کسب‌و‌کار بیشتر درگیر اجرای راه حل هستند. آن‌ها از طریق نمونه اولیه، نه از طریق صرفا آزمایش کردن آزمون گیری انجام می دهند. طراحان کسب‌و‌کار پا را فراتر از فقط ساختن اسلاید‌های زیبا می‌گذارند و عملگرا هستند.

مشاوران مدیریتی معمولا با مشکلات تعریف‌شده در صنایع تثبیت‌شده و مدل‌های کسب‌و‌کار پایدار، نتیجه بهتری کسب می‌کنند. به خصوص زمانیکه با پروژه‌هایی درباره بهبود سودآوری سر و کار دارند در حالی  که طراحان کسب‌و‌کار تلاش می کنند با ایده های جدید، مدل های درآمدی ایجاد کنند.

 

طراحی کسب‌و‌کار، توسعه کسب‌و‌کار (business development) نیست. 

مطابق تعریف ویکیپدیا: « توسعه کسب‌و‌کار مستلزم انجام وظایف و فرایند‌های لازم برای توسعه و پیاده‌سازی فرصت‌های رشد در داخل و بین سازمان‌هاست. »

وظیفه توسعه کسب‌و‌کار معمولا بیشتر با چشم‌انداز فروش همراه است. هدف آن کار بر روی چالش‌های رشد و تولید است در حالی حوزه کاری طراحی کسب‌و‌کار بسیار گسترده‌تر است (مدل‌های کسب‌و‌کار، استراتژی‌ها، فرایند‌ها و …). برخی از توسعه‌دهندگان کسب و کار با سوالات استراتژیک سرو‌کار دارند اما اساسی‌ترین تفاوت بین دو گروه این است که توسعه‌دهندگان کسب‌و‌کار معمولا از روش‌های طراحی و طرز فکر آن در کار خود استفاده نمی‌کنند.

 

طراحی کسب‌و‌کار، مدیریت محصول (product management) نیست.

بله، مهارت‌های طراحی کسب‌و‌کار به خوبی می‌تواند بر روی نقش مدیریت محصول پیاده‌سازی شود و به نظر تمایز این دو نقش سخت است اما این بدان معنا نیست که این‌ها دو نقش یکسان هستند. وظیفه مدیر محصول ایجاد و اجرای استراتژی برای یک محصول خاص است. علاوه بر این، آن‌ها به طور معمول تیم سازنده محصول را نیز مدیریت می‌کنند.

مدیران محصول مسئول کل چرخه حیات یک محصول هستند. در حالی که طراحان کسب‌و‌کار روی محصولات جدید و با تغییرات اساسی‌تر تمرکز دارند.

طراحی کسب‌و‌کار نقشی بسیار گسترده‌تر دارد. آن‌ها فقط به استراتژی محصول نگاه نمی‌کنند. بلکه بر روی مدل‌های  تجاری، استراتژی در سطح شرکت، فرایند‌ها، ساختار‌های سازمانی و … نیز تمرکز دارند. به طول معمول، طراحان کسب‌و‌کار،تیم محصول را در مراحل ابتدایی تولید محصول همراهی می کنند.

تا حد خوبی بیشتر طراحان کسب‌و‌کار، دانش عمیق و کافی را برای تمامی روش‌ها و فرایند‌های مدیریت محصول (به عنوان مثال اسکرام) ندارند. از طرف دیگر، بیشتر مدیران محصول به روش‌های طراحی تسلطی کافی ندارند.

 

طراحی کسب‌و‌کار، طراحی خدمات (service design) نیست.

طراحی خدمات و طراحی کسب‌و‌کار با محوریت مشتری شروع می‌شوند. با این حال، طراحی کسب‌و‌کار فراتر از آن است. بعد از اینکه طراحان کسب‌و‌کار فهمیدند که مشتری چه چیزی می‌خواهد، با سایر ذی‌نفعان مربوطه در مدل کسب‌و‌کار تحقیقات انجام می‌دهند. بنابراین به نظر می‌رسد که طراحی کسب‌و‌کار ذی‌نفع‌محور است و مشتری، ذی‌نفع اصلی است. علاوه بر این، طراح کسب و کار متمرکز بر روی زیست‌پذیری و جنبه‌های تجاری خدمات است.

 

طراحی کسب‌و‌کار،  فقط طراحی مدل‌های کسب‌و‌کار (business models) نیست.

طراحی کسب و کار بسیار گسترده‌تر از صرفا طراحی مدل کسب و کار است. طراحی کسب‌و‌کار می‌تواند طیف گسترده‌ای از چالش‌های کسب‌و‌کار را رفع کند. وقتی طراحی کسب‌و‌کار را فقط در حد مدل‌های کسب‌و‌کار در نظر می‌گیریم، مثل این است که بگوییم آشپزی فقط شستشو است. پس آماده‌سازی مواد، مخلوط‌ کردن آن‌ها با نسبت‌های مناسب، پخت و پز و … چه می‌شود؟ طراحی کسب‌و‌کار، نگاهی جامع به کسب‌و‌کار با رویکرد طراحی است.

 

طراحی کسب‌و‌کار مربوط به زیبایی‌شناسی (aesthetics) نیست. 

طراحی کسب‌و‌کار، طراحی لوگو و کارت ویزیت و وبسایت نیست. اصطلاح طراحی در اینجا به معنای ترسیم یا طراحی بصری یک اپلیکیشن نیست. بلکه به معنای این است که ما از روش‌های سنتی که توسط طراحان محصول بکار گرفته می‌شود استفاده می‌کنیم تا محصولات بهتری داشته باشیم. بنابراین طراحی کسب‌و‌کار از همین روش‌ها استفاده می‌کند اما آن‌ها را برای طیف گسترده‌تری از چالش‌های کسب‌و‌کار به کار می‌برد.

 

طراحی کسب‌و‌کار، کارآفرینی (entrepreneurship) نیست.

در حالی که به طور قطع می‌توان (و احتمالا باید!) از طراحی کسب‌و‌کار برای خلق استارتاپ‌ها استفاده کرد، این دو اصطلاح با هم مترادف نیستند. کارآفرینان می‌توانند از رویکردی کاملا متفاوت برای ساختن کسب‌و‌کار خود استفاده کنند. به عنوان مثال آن‌ها می‌توانند محصول محور باشند و از یک فناوری یا ایده محصول شروع کنند. باز هم در اینجا طراحی کسب‌و‌کار رویکردی با محوریت حل مسئله است.

برای دیدن بقیه قسمت‌ها به این لینک مراجعه کنید.

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.